Je zoutinstallatie maakt zelf chloor. Maar weet ze hoeveel je zwembad nodig heeft?

ORP/Redox eenvoudig uitgelegd: een slimme upgrade voor zwembaden met zoutelektrolyse en automatische pH-regeling

ORP/Redox eenvoudig uitgelegd: een slimme upgrade voor zwembaden met zoutelektrolyse en automatische pH-regeling

Zoutelektrolyse en automatische pH-regeling zijn de afgelopen jaren steeds vaker terug te vinden bij privézwembaden. En terecht. Je hoeft niet voortdurend met chloortabletten in de weer, het zwembad maakt zelf chloor uit het aanwezige zout en de pH wordt automatisch gemeten en gecorrigeerd.

Dat is al een grote stap vooruit in zwembadonderhoud. Toch blijft er één belangrijke vraag over die veel zwembadeigenaars zich nauwelijks stellen:

Hoe weet je zoutinstallatie hoeveel chloor je zwembad vandaag werkelijk nodig heeft?

Het verrassende antwoord is: zonder een extra meting weet ze dat eigenlijk niet.

Je zwembad heeft niet iedere dag evenveel chloor nodig

Een zwembad verandert voortdurend. Vandaag ligt het misschien afgedekt en zwemt er niemand, terwijl het morgen 34 graden is, de Spaanse zon de hele dag schijnt en zes mensen het zwembad gebruiken. Zonnecrème, zweet en andere organische stoffen komen in het water terecht en verhogen de belasting. Enkele dagen later staat datzelfde zwembad misschien opnieuw vrijwel ongebruikt.

De behoefte aan desinfectie is dus niet iedere dag hetzelfde. Chloor wordt voortdurend verbruikt en onder invloed van onder andere zonlicht afgebroken. Temperatuur, het aantal zwemmers, vervuiling en de gebruiksintensiteit spelen allemaal mee. Precies daarom is één vaste instelling van de chloorproductie niet onder alle omstandigheden ideaal.

Maar mijn zoutinstallatie maakt toch automatisch chloor?

Klopt. Een zoutelektrolysesysteem gebruikt het zout in het zwembadwater om chloor te produceren. Alleen moet de installatie nog steeds weten hoeveel ze daarvan moet produceren. Bij veel installaties wordt daarom een productiepercentage ingesteld, bijvoorbeeld 40%, 60% of 80%.

Staat de installatie op 60%, dan produceert ze volgens die instelling wanneer ze in werking is. Maar ze weet daardoor niet automatisch dat het zwembad vandaag nauwelijks gebruikt wordt en misschien minder nodig heeft, of dat het morgen bij hoge temperaturen en intensief gebruik juist veel zwaarder wordt belast.

Het ingestelde percentage verandert niet vanzelf mee met de omstandigheden.

En daar zit precies het verschil tussen automatisch chloor produceren en de chloorproductie automatisch laten reageren op de behoefte van het zwembad.

Hoe weet je als eigenaar wat de juiste instelling is?

Dat is precies waar het in de praktijk moeilijk wordt. Hoe moet een gewone zwembadeigenaar weten of de installatie vandaag op 40%, 60% of 80% moet staan? Je kunt het water meten, de productie aanpassen en enkele dagen later opnieuw controleren.

Dat werkt, maar uiteindelijk blijf je zelf degene die moet beoordelen of je zwembad meer of minder chloorproductie nodig heeft.

Veel eigenaars hebben juist voor zoutelektrolyse en automatische pH-regeling gekozen omdat ze zo weinig mogelijk zelf willen doseren en corrigeren. De installatie heeft al een groot deel van het werk overgenomen, maar voor de hoeveelheid chloorproductie blijft menselijke controle belangrijk.

En precies daar wordt ORP/Redox interessant.

Wat is ORP/Redox eigenlijk?

ORP staat voor Oxidation Reduction Potential en wordt ook Redox genoemd. Dat klinkt behoorlijk technisch, maar voor een zwembadeigenaar hoeft de uitleg helemaal niet ingewikkeld te zijn.

Een ORP-sensor geeft de installatie informatie over de oxidatie- en desinfecterende werking van het zwembadwater. Daardoor krijgt de regeling feedback over wat er in het water gebeurt. Zonder ORP vertel je de zoutinstallatie bijvoorbeeld: produceer op 60%. Met een geschikte ORP-regeling wordt het principe veel slimmer:

kijk naar de desinfecterende toestand van het water en stuur de productie bij wanneer dat nodig is.

Dat is een belangrijk verschil.

De zoutinstallatie kan al chloor maken, maar dankzij ORP krijgt de regeling informatie waarmee ze beter kan bepalen wanneer productie nodig is en wanneer minder productie volstaat.

Denk aan een auto met een gaspedaal

Je kunt een zoutinstallatie zonder ORP vergelijken met een auto waarbij je het gaspedaal op een bepaalde positie houdt. De auto rijdt prima, maar de omstandigheden veranderen voortdurend. Bergop is iets anders nodig dan bergaf en op een rechte weg weer iets anders.

Met een vaste instelling blijft het gaspedaal echter op ongeveer dezelfde positie staan. ORP geeft de regeling als het ware feedback over wat er onderweg gebeurt. Is er meer desinfectiebehoefte, dan kan een geschikte regeling de productie verhogen. Is de gewenste toestand bereikt, dan hoeft het systeem niet nodeloos dezelfde hoge productie te blijven leveren.

Het zwembad wordt dus niet slimmer omdat het méér chloor kan maken, maar omdat het beter kan reageren op wat het water nodig heeft.

Waarom is dat zo interessant?

Een goede regeling van pH en desinfectie helpt de waterkwaliteit veel stabieler te houden. Dat kan het risico verkleinen op problemen zoals groen water en algengroei, onvoldoende desinfectie, bacteriegroei, te weinig of onnodig veel chloorproductie, sterk wisselende waterkwaliteit en bepaalde oorzaken van troebel water of irritatie.

Dat betekent natuurlijk niet dat ORP al deze problemen onmogelijk maakt. Een zwembad blijft een technisch watersysteem waarin ook filtratie, waterbalans, onderhoud en periodieke controles belangrijk zijn.

Maar er verdwijnt wel een belangrijk stuk giswerk: de installatie is niet langer uitsluitend afhankelijk van één productiepercentage dat ooit handmatig werd ingesteld.

En wat doet de automatische pH-regeling dan?

Die blijft bijzonder belangrijk. Sterker nog: automatische pH-regeling en ORP vullen elkaar juist aan. De pH van het zwembadwater heeft namelijk een grote invloed op de werking van chloor. Een installatie die automatisch de pH corrigeert, zorgt daarom voor een veel stabielere basis voor de desinfectie.

Je kunt de drie functies heel eenvoudig uit elkaar houden: zoutelektrolyse maakt het chloor, automatische pH-regeling helpt de zuurtegraad op het juiste niveau te houden en ORP geeft feedback over de desinfecterende werking van het water. Samen zorgen ze ervoor dat de installatie veel beter kan inspelen op veranderende omstandigheden.

Heb je al zout en automatische pH?

Dan wordt dit juist interessant. Heel wat zwembadeigenaars hebben de afgelopen jaren al geïnvesteerd in zoutelektrolyse en automatische pH-regeling. Dat systeem is daarom absoluut niet plots verouderd of verkeerd. Integendeel: de belangrijkste basis is vaak al aanwezig.

De interessante vraag wordt dan of de bestaande installatie kan worden uitgebreid met een ORP/Redox-regeling. Bij bepaalde systemen is dat mogelijk zonder de volledige installatie te vervangen. Of zo'n upgrade technisch mogelijk en zinvol is, hangt onder andere af van het merk, model, de bestaande regeling en de opbouw van de technische installatie.

Voor iemand die al jarenlang tevreden is over zout en automatische pH kan ORP daardoor een veel logischere volgende stap zijn dan meteen een volledig nieuw waterbehandelingssysteem te plaatsen.

Betekent ORP dat je nooit meer hoeft te meten?

Nee. ORP is geen magische sensor die alles over het zwembadwater weet en vervangt een goede periodieke watercontrole niet. Een ORP-sensor meet bovendien niet rechtstreeks simpelweg hoeveel vrij chloor er in het zwembad aanwezig is.

De meting zegt iets over het oxidatie- en desinfecterend vermogen van het water en wordt beïnvloed door verschillende factoren in de waterchemie.

Correcte pH, filtratie, zoutgehalte, onderhoud en kalibratie van de sondes en de algemene waterbalans blijven daarom belangrijk. Ook stabilisator of CYA verdient aandacht, omdat die invloed heeft op de werking van chloor en de interpretatie van ORP.

Het grote voordeel van ORP zit dus niet in de belofte dat je nooit meer naar je zwembad hoeft te kijken. Het zit in iets veel realistischer:

De installatie krijgt voortdurend feedback waarmee ze de chloorproductie veel beter kan afstemmen op veranderende omstandigheden.

Van automatisch chloor maken naar automatisch reageren

De ontwikkeling van zwembadwaterbehandeling kun je eigenlijk heel eenvoudig samenvatten. Eerst moesten eigenaars zelf chloor toevoegen en controleren. Met zoutelektrolyse kwam de grote stap waarbij het zwembad zijn eigen chloor kon produceren. Automatische pH-regeling nam vervolgens nog een belangrijke dagelijkse correctie uit handen.

ORP/Redox voegt daar een volgende laag aan toe. Niet alleen automatisch chloor produceren, maar de installatie ook informatie geven waarmee ze kan reageren wanneer de behoefte aan desinfectie verandert.

En daarom is de interessantste vraag vandaag misschien niet langer:

“Heb ik een zoutzwembad?”

Maar:

“Weet mijn zoutinstallatie ook wanneer mijn zwembad meer of minder desinfectie nodig heeft?”

Want automatisch chloor maken is één ding. Automatisch kunnen reageren op wat het zwembad werkelijk nodig heeft, is de volgende stap.

CRISTAL BLUE POOL SERVICE