Oude zwembadverlichting in Spanje: hoeveel stroom verdwijnt er achter dat mooie licht?
Heb je een wat ouder zwembad in Spanje? Dan herken je misschien de grote ronde lampen in de zwembadwand. In het pomphuis staat soms nog een zwaar transformatorblok, apart van de sturingskast.
Die installatie kan jarenlang goed hebben gewerkt. Toch is het interessant om te weten wat ze verbruikt. Want twee oude zwembadlampen kunnen samen behoorlijk wat stroom vragen.
Waarom staat daar een transformator?
Een klassieke uitvoering bestaat uit een lamp in een ingebouwde nis: een uitsparing in de zwembadwand.
Veel van die oudere lampen werken op 12 volt. De transformator zet de netspanning om naar de lage spanning die de lamp nodig heeft. Hij vervult daarbij een belangrijke veiligheidsfunctie.
Maar hier ontstaat vaak een misverstand.
12 volt zegt iets over de spanning. Het zegt niet hoeveel elektriciteit de lamp verbruikt.
Een oude zwembadlamp van 300 watt blijft een verbruiker van 300 watt, ook als ze op 12 volt werkt. Twee van die lampen vragen samen 600 watt, nog zonder de verliezen in de voeding en bekabeling.
Wat kost dat op een gezellige zomeravond?
We nemen een eenvoudig rekenvoorbeeld:
Twee oude lampen van elk 300 watt.
Vier uur verlichting per avond.
Een aangenomen stroomprijs van €0,25 per kWh.
Samen verbruiken de lampen in vier uur 2,4 kWh. Dat kost €0,60 per avond.
Dat lijkt misschien weinig. Maar bij dagelijks gebruik wordt het €18 per dertig dagen, alleen voor de lampen.
De berekening is eenvoudig:
Watt ÷ 1.000 × branduren × stroomprijs = kosten.
Gebruik voor je eigen berekening de prijs per kWh van je elektriciteitscontract. Vaste abonnementskosten veranderen niet doordat je de verlichting minder gebruikt.
En wat verandert er met led?
Stel dat een geschikte nieuwe installatie twee ledlampen van elk 30 watt gebruikt. Het gezamenlijke lampvermogen daalt dan van 600 naar 60 watt.
Bij dezelfde branduren ziet het verschil er zo uit:
Gebruik | Twee oude lampen van 300 W | Twee ledlampen van 30 W |
Eén avond van vier uur | €0,60 | €0,06 |
Dertig avonden | €18,00 | €1,80 |
Honderdtwintig avonden | €72,00 | €7,20 |
Iedere avond, een volledig jaar | €219,00 | €21,90 |
Rekenvoorbeeld bij €0,25 per kWh, exclusief verliezen van voeding en bekabeling. De genoemde ledlampen zijn een voorbeeld, geen garantie op dezelfde lichtopbrengst. De juiste keuze hangt af van de installatie en het gewenste lichtresultaat.
In dit voorbeeld gebruiken de lampen 90 procent minder elektriciteit. Dat betekent niet dat je volledige zwembadrekening met 90 procent daalt. Pomp, verwarming en andere apparatuur hebben hun eigen verbruik.
Maar blijft die oude transformator dan geen stroom vreten?
Een begrijpelijke vraag. Zeker als er een groot, zwaar blok in het pomphuis staat.
Het vermogen op het etiket geeft aan hoeveel de transformator kan leveren. Het is geen aanwijzing dat hij dat vermogen voortdurend verbruikt.
Wel heeft een transformator eigen verliezen. Een deel van de elektriciteit wordt warmte.
Ook zonder brandende lamp kan er verbruik zijn, als de transformator zelf onder spanning blijft staan. Dat heet onbelast verlies.
Wordt bij het uitschakelen van de verlichting ook de netvoeding van de transformator onderbroken? Dan valt dat verlies tijdens die uitgeschakelde uren weg.
Daarom is niet alleen de lamp belangrijk, maar ook hoe de installatie is aangesloten en geschakeld.
Een klein continu verlies kan toch optellen
Veronderstel dat een meting een onbelast verlies van 5 watt aantoont. Dit is een rekenvoorbeeld, geen standaardwaarde voor zwembadtransformatoren.
Als dat verlies een volledig jaar onafgebroken aanwezig is, komt het neer op:
5 watt × 8.760 uur ÷ 1.000 = 43,8 kWh.
Bij €0,25 per kWh is dat ongeveer €10,95 per jaar.
De werkelijke waarde moet uit de technische gegevens of een meting blijken. Je kunt ze niet betrouwbaar afleiden uit het formaat of de leeftijd van het blok.
Moet bij led ook de transformator worden vervangen?
Niet automatisch.
Sommige ledvervanglampen zijn juist ontworpen voor een bestaande magnetische veiligheidstransformator. Andere uitvoeringen vragen een andere voeding of bediening.
Ook moderne ledzwembadverlichting kan dus nog steeds met een transformator werken.
Laat daarom vóór de vervanging controleren welke lamp, voeding, bekabeling en afdichtingen bij elkaar passen. Alleen dezelfde diameter of de vermelding “12 volt” is onvoldoende.
Verdient de overstap zich altijd snel terug?
Dat hangt vooral af van je gebruik en de totale vervangingskosten.
In ons voorbeeld bespaar je bij 120 avonden ongeveer €65 per jaar op het lampverbruik.
Kost de volledige aanpassing bijvoorbeeld €300, dan bedraagt de eenvoudige terugverdientijd ongeveer 4,6 jaar. Dat bedrag is een rekenvoorbeeld, geen offerte.
Brandt de verlichting maar enkele avonden per jaar? Dan duurt het terugverdienen veel langer.
Moeten de oude lampen toch worden vervangen, dan is vooral de meerprijs van de led oplossing tegenover de noodzakelijke vervanging interessant.
Begin met weten wat er nu hangt
Voordat je over nieuwe verlichting beslist, zijn drie vragen nuttig:
Hoeveel watt gebruiken de bestaande lampen? Hoeveel uur branden ze werkelijk? En blijft de transformator onder spanning wanneer het licht uit is?
Met die antwoorden wordt duidelijk waar je kunt besparen. Soms zit de grootste winst in de lampen. Soms verdient ook de oude voeding of schakeling aandacht.
Zo wordt zwembadverlichting een begrijpelijk onderdeel van je energierekening.
CRISTAL BLUE POOL SERVICE
Opmerkingen